Νόσος Graves και υπερθυρεοειδισμός

Τι είναι η νόσος Graves;

Η νόσος Graves είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σας σύστημα, το οποίο φυσιολογικά προστατεύει τον οργανισμό και βοηθά στην καταπολέμηση των νόσων, παράγει αντισώματα που επιτίθενται στον θυρεοειδή αδένα. Αυτά τα αντισώματα μιμούνται τη δράση της TSH και ωθούν τον αδένα να παράγει μεγάλη ποσότητα θυρεοειδικών ορμονών — μια κατάσταση που ονομάζεται υπερθυρεοειδισμός.

Παρότι μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, σε άνδρες και γυναίκες, η νόσος Graves είναι πιο συχνή σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 50 ετών, οι οποίες συχνά έχουν οικογενειακό ιστορικό νοσημάτων του θυρεοειδούς.

Ποιες είναι οι επιπλοκές;

Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια ή σε εύθραυστα οστά (οστεοπόρωση). Επιπλέον, οι έγκυες γυναίκες με μη ελεγχόμενη νόσο Graves διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αποβολής, πρόωρου τοκετού και γέννησης μωρού με χαμηλό βάρος.

Η νόσος Graves μπορεί επίσης να προκαλέσει οίδημα πίσω από τα μάτια, που είναι δυνατόν να οδηγήσει σε προβολή τους προς τα έξω. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται οφθαλμοπάθεια Graves και είναι σχετικά σπάνια.

Σημεία και συμπτώματα

• Βρογχοκήλη (διογκωμένος θυρεοειδής αδένας)
• Διογκωμένα ή πρησμένα μάτια ή αίσθημα κνησμού στα μάτια
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Άγχος, ευερεθιστότητα
• Δυσκολία στον ύπνο, εύκολη κόπωση
• Ταχυκαρδία ή καρδιακή αρρυθμία, τρόμος στα χέρια
• Έντονη εφίδρωση, ευαισθησία στη ζέστη
• Απώλεια βάρους παρά τη συνήθη πρόσληψη τροφής
• Αλλαγές στα μαλλιά και στο δέρμα

Πώς διαγιγνώσκεται;

Η διάγνωση της νόσου Graves γίνεται με την κλινική εξέταση και με μια σειρά εξετάσεων:

Κλινική εξέταση. Αφού λάβει το πλήρες ατομικό και οικογενειακό ιστορικό σας, ο γιατρός θα προχωρήσει στην κλινική εξέταση: ψηλάφηση του θυρεοειδούς για τυχόν διόγκωση, εξέταση των οφθαλμών για τυχόν ερεθισμό, έλεγχο του σφυγμού και έλεγχο για σημάδια τρόμου.

Εξετάσεις αίματος. Όταν τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών είναι υψηλά, η υπόφυση παράγει λιγότερη TSH. Πολύ χαμηλά επίπεδα TSH και υψηλά επίπεδα Τ4 στο αίμα υποδηλώνουν υπερθυρεοειδισμό.

Δοκιμή πρόσληψης ραδιενεργού ιωδίου. Ο θυρεοειδής χρησιμοποιεί ιώδιο για να παράγει τις ορμόνες του· όταν τις παράγει σε μεγάλες ποσότητες, χρησιμοποιεί περισσότερο ιώδιο. Η δοκιμή περιλαμβάνει την κατάποση μιας κάψουλας με μικρή, ακίνδυνη ποσότητα ραδιενεργού ιωδίου και, στη συνέχεια, τη μέτρηση του ιωδίου που προσλαμβάνει ο θυρεοειδής. Όταν η πρόσληψη είναι υψηλή, πιθανώς πρόκειται για νόσο Graves.

Πώς θεραπεύεται;

Η νόσος Graves είναι ιάσιμη και με την κατάλληλη θεραπεία μπορεί εύκολα να τεθεί υπό έλεγχο. Οι διαθέσιμες θεραπείες είναι:

Αντιθυρεοειδικά φάρμακα. Μειώνουν την ποσότητα των ορμονών που παράγει ο θυρεοειδής. Η προτιμώμενη ουσία είναι η μεθιμαζόλη· σε έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες προτιμάται η προπυλθειουρακίλη (PTU). Τα φάρμακα αυτά βοηθούν στον έλεγχο της νόσου, αλλά δεν τη θεραπεύουν οριστικά και γενικά δεν λαμβάνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

β-αναστολείς (π.χ. ατενολόλη). Ελέγχουν πολλά συμπτώματα, κυρίως την ταχυκαρδία, τον τρόμο και το άγχος. Δεν θεραπεύουν όμως τη νόσο, διότι ο θυρεοειδής εξακολουθεί να παράγει υπερβολική ποσότητα ορμονών.

Ραδιενεργό ιώδιο. Θεραπεύει τη νόσο Graves, αλλά συνήθως οδηγεί σε μόνιμη καταστροφή του θυρεοειδούς αδένα. Είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί στη συνέχεια να λαμβάνετε θυρεοειδικές ορμόνες σε δισκία για το υπόλοιπο της ζωής σας, ώστε να διατηρούνται τα επίπεδά τους φυσιολογικά. Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο μπορεί να επιδεινώσει την οφθαλμοπάθεια, η οποία όμως συνήθως υποχωρεί με τη χορήγηση στεροειδών (πρεδνιζόνη).

Χειρουργική θεραπεία (θυρεοειδεκτομή). Αποτελεί μόνιμη λύση, αλλά συνήθως δεν προτιμάται, διότι υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού των γειτονικών παραθυρεοειδών αδένων (που ελέγχουν τον μεταβολισμό του ασβεστίου) και των νεύρων του λάρυγγα. Συνιστάται όταν ούτε τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα ούτε το ραδιενεργό ιώδιο είναι κατάλληλα ή αποτελεσματικά.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για εσάς;

Για να αποφευχθούν οι επιπλοκές, η νόσος Graves πρέπει να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί νωρίς. Ο ενδοκρινολόγος, ο ειδικός γιατρός για τις ορμονικές διαταραχές, μπορεί να τη διαγνώσει και να σας χορηγήσει την κατάλληλη αγωγή. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας και προγραμματίστε τακτικές επισκέψεις, ώστε να παρακολουθείται η κατάστασή σας. Εάν τα συμπτώματα επανεμφανιστούν, επισκεφθείτε άμεσα τον γιατρό σας, γιατί ίσως χρειάζεται αναπροσαρμογή της δόσης ή αλλαγή της θεραπείας.