Ορμόνες και υπέρταση

Τι είναι η υπέρταση;

Η υπέρταση, ή υψηλή αρτηριακή πίεση, είναι μία από τις κύριες αιτίες καρδιαγγειακής νόσου. Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή νεφρική ανεπάρκεια, καταστάσεις που μπορεί να είναι θανατηφόρες. Οι πάσχοντες συχνά δεν έχουν συμπτώματα· γι' αυτό η υπέρταση αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος».

Καθώς το αίμα ρέει στο σώμα, ασκεί πίεση στα τοιχώματα των αρτηριών· αυτή η δύναμη είναι η αρτηριακή πίεση. Διακρίνεται σε συστολική («μεγάλη») και διαστολική («μικρή»), γι' αυτό η μέτρηση δίνει δύο τιμές. Η πρώτη αντιστοιχεί στη συστολή της καρδιάς και η δεύτερη στη χάλαση (διαστολή) της.

Οι πιθανότητες εμφάνισης υπέρτασης αυξάνονται με την ηλικία.

Τι προκαλεί την υπέρταση;

Υπάρχουν δύο τύποι υπέρτασης, η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής.

Πρωτοπαθής υπέρταση. Είναι η πιο συχνή. Η αιτία της είναι άγνωστη, αλλά παράγοντες όπως το πολύ αλάτι, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η γενετική προδιάθεση και ορισμένα φάρμακα συμβάλλουν στην εμφάνισή της. Επίσης, διάφορες ορμόνες που παράγονται στους νεφρούς παίζουν καίριο ρόλο στην έναρξη και διατήρησή της.

Δευτεροπαθής υπέρταση. Είναι επακόλουθο άλλων παθήσεων, όπως η νεφροπάθεια, το σύνδρομο Cushing και ο πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός. Ο τελευταίος οφείλεται σε διαταραχή της λειτουργίας των επινεφριδίων και εντοπίζεται σε πάνω από το 10% των ασθενών με υπέρταση.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Παρότι δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την πρωτοπαθή υπέρταση, περισσότερα από 80 φάρμακα είναι διαθέσιμα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Οι γιατροί συνήθως τα συνδυάζουν με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Στη δευτεροπαθή υπέρταση εφαρμόζεται χειρουργική ή συντηρητική θεραπεία, ανάλογα με την αιτία.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για εσάς;

Αν έχετε διαγνωστεί με υπέρταση, μετράτε τακτικά την πίεσή σας και ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού σας για τη φαρμακευτική αγωγή και τον τρόπο ζωής. Στόχος είναι η συστολική πίεση κάτω από 140 mmHg και η διαστολική κάτω από 90 mmHg. Εάν έχετε διαβήτη ή νεφρική νόσο, ο στόχος είναι κάτω από 130/80 mmHg. Αν η πίεσή σας δεν βρίσκεται μέσα σε αυτά τα όρια, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τυχόν αλλαγές στην αγωγή.

Για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής

• Διατηρείτε το σωματικό σας βάρος σταθερό και σε φυσιολογικά επίπεδα (δείκτης μάζας σώματος 18,5–24,9 kg/m²).
• Μειώστε τα κορεσμένα και τα ολικά λιπαρά. Τρώτε πολλά φρούτα και λαχανικά και προτιμάτε γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά.
• Μειώστε το αλάτι (νάτριο).
• Ασκηθείτε ήπια (π.χ. γρήγορο περπάτημα) τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα, όσο συχνότερα μπορείτε μέσα στην εβδομάδα.
• Περιορίστε το αλκοόλ: έως 2 ποτά την ημέρα για τους άνδρες και έως 1 ποτό για τις γυναίκες.